Blog

Hoe dien ik een klacht in tegen mijn zorgverlener?

‘Na een paar metingen bij de verloskundige bleek dat ik ruim dertig weken zwanger was!’, vertelt Linda* op het forum van Eerste Hulp Bij Recht. Haar zwangerschapstesten waren negatief en haar huisarts heeft nooit echt onderzoek gedaan toen bleek dat haar menstruatie uitbleef. ‘Kan ik nu drie jaar later nog een klacht indienen tegen mijn huisarts? En hoe pak ik dat aan?’, vraagt zij zich af. Onze redactie zocht het uit. 

Twee soorten klachten
Je kunt om verschillende redenen een klacht indienen tegen je arts of een andere zorgverlener. ‘Eigenlijk moet je onderscheid maken tussen klachten over de zorgverlening in het algemeen en klachten van tuchtrechtelijke aard’, legt mr. A. A. A. M. (Sandra) Schreuder, voorzitter van het Regionaal Tuchtcollege Amsterdam, uit. ‘Klachten over de kwaliteit van de zorgverlening in het algemeen kun je vaak bij de zorgverlener zelf of bij een klachtenfunctionaris van een ziekenhuis of zorginstelling indienen. Via een gesprek proberen beide partijen er dan uit te komen.’

Eerst in gesprek
‘Sowieso is altijd goed om eerst met een gesprek te beginnen’, vertelt Schreuder. ‘Mensen slaan die stap nog wel eens over en dienen meteen een klacht in bij een Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg. Ook vergeten mensen soms dat je niet tegen iedere zorgverlener een klacht kunt indienen bij het tuchtcollege.

Regionaal Tuchtcollege voor de gezondheidszorg
In Nederland zijn er vijf regionale tuchtcolleges en één centraal tuchtcollege voor als je hoger beroep wilt. Schreuder: ‘Het tuchtrecht heeft als doel de kwaliteit van de zorg te verbeteren en te bewaken. Mensen dienen een klacht in om te voorkomen dat anderen hetzelfde overkomt als hen is overkomen. Vaak wordt een klacht ingediend met als doel om later in een civiele procedure  een schadevergoeding te krijgen. Die schadevergoeding kunnen wij niet geven, maar wel kunnen wij de aangeklaagde zorgverlener een maatregel opleggen.’

Tuchtrechtelijke klachten
‘Je kunt bij ons over veel dingen klagen. De klachten die wij binnenkrijgen over zorgverleners, variëren van geen of onvoldoende zorg verlenen, een patiënt wegsturen, iemand niet doorverwijzen, iemand verkeerd bejegenen, grensoverschrijdend gedrag, een verkeerd gestelde diagnose, verkeerd declareren, onzorgvuldige dossiervoering, verkeerde medicatie voorschijven, het beroepsgeheim schenden en vooraf of achteraf onvoldoende informatie over de behandeling geven.’

Onjuiste manier van handelen
‘Bij het beoordelen van een klacht gaat het ons niet om de vraag of het handelen beter had gekund’, legt Schreuder uit. ‘Een zorgverlener moet namelijk altijd handelen volgens de normen en richtlijnen die gelden voor de beroepsgroep. Ook de gevolgen van het handelen spelen geen hoofdzakelijke rol. Om een voorbeeld te noemen: een apotheker geeft aan twee patiënten verkeerde medicijnen mee. De ene patiënt komt er op tijd achter, de ander overlijdt. In tuchtrechtelijke zin is dat even erg, omdat de apotheker verkeerd gehandeld heeft.’

Maatregel als gevolg
‘Afhankelijk van hoe verwijtbaar het handelen van de zorgverlener is, legt de tuchtrechter een maatregel op, zoals een waarschuwing, een berisping, een schorsing of een geldboete. In het ergste geval halen ze de zorgverlener door. Dat betekent dat ze de zorgverlener uit het beroepenveld zetten. Het gebeurt gelukkig niet vaak dat we iemand moeten doorhalen. Vorig jaar was dat bij drie procent van de totale maatregelen het geval.’

Verjaringstermijn
Forumgebruiker Linda werd in maart 2012 niet meer ongesteld. Ze is daarvoor een aantal keer bij de huisarts geweest. ‘Ik slikte toentertijd de pil en woog op dat moment 140 kg. In mei 2012 heeft mijn huisarts een inwendig onderzoek gedaan om te kijken of er wat geks te zien was. Dit was niet zo.’ De recepten voor een kuur die haar cyclus weer op gang zouden brengen, hielpen niet en haar zwangerschapstesten waren negatief. ‘Het zou volgens mijn huisarts liggen aan dat ik te zwaar was. Ik moest maar gaan afvallen.’ Uiteindelijk bleek ze dertig weken zwanger te zijn.

Kan Linda drie jaar later nog steeds een tuchtprocedure tegen haar huisarts starten? Volgens Schreuder is dat mogelijk. ‘Er geldt een verjaringstermijn van tien jaar na de laatste dag van de behandeling. Het advies voor deze mevrouw is om alle feiten op een rij te zetten. Na goedkeuring van de patiënt, kunnen wij het medisch dossier nalopen. Op deze manier kunnen we onderzoeken of deze huisarts daadwerkelijk verkeerd heeft gehandeld.’

Nieuwe wet: Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg
Door een nieuwe wet, de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz), moeten alle zorgverleners een manier van klachtafhandeling hebben of bij een klachtinstantie zijn aangesloten. Daar kunnen patiënten ook meteen een schadevergoeding krijgen. Volgens Schreuder is dat voor kleinere klachten positief. ‘Een geschillencommissie kan echter geen beroepsbeperkende maatregelen opleggen. De aard en het doel van de klacht bepalen dus uiteindelijke aan welk loket je moet zijn.’

Hoe dien je een klacht in bij een tuchtcollege?
‘De procedure voor het indienen van een klacht bij één van de vijf regionale tuchtcolleges is heel laagdrempelig, vertelt Schreuder. ‘Je kunt bij wijze van spreken een papiertje indienen met alleen je persoonsgegevens, de naam van de zorgverlener die je aanklaagt, je klacht en je handtekening. Ook is er op onze website een officieel klaagschriftformulier beschikbaar als hulpmiddel. Daarnaast kunt je iemand anders, bijvoorbeeld een familielid of advocaat, een klacht voor jou laten indienen.’

‘De tuchtprocedure begint met de indiening van het klaagschrift. De aangeklaagde krijgt de kans om te reageren met een verweerschrift. Afhankelijk van het mondelinge vooronderzoek dat wordt gedaan, kan er vervolgens worden besloten een rechtszaak tegen de zorgverlener te beginnen.’

(* wegens privacy redenen is de naam van deze forumgebruiker gefingeerd)