Blog

Echt scheiden, hoe doe je dat?

Een echtscheiding. Je hebt er vast ooit direct of indirect mee te maken gehad. Maar waar moet je eigenlijk precies op letten als je uit elkaar gaat? Hoe zit het bijvoorbeeld met de kinderen? Wat doe je met alle bezittingen? Hoe wordt de scheiding officieel? En welke zaken moeten er verder geregeld worden? Om een overzicht te krijgen, volgt hier een stappenplan.

1. Praat met je partner
“Het is belangrijk om als partners te bespreken waarom jullie willen scheiden. Dat is essentieel voor het verwerkingsproces. Ook is het goed om samen voornemens te maken”, vertelt Sandra Roijen, mediator bij Class Mediation. “Als je zeker weet dat de situatie escaleert wanneer je je partner vertelt dat je wilt scheiden, is het raadzaam om vooraf stukken te verzamelen,” voegt Roijen daaraan toe.

2. Zoek hulp
“Er zijn meerdere manieren om te scheiden in Nederland. Zo kan het via een advocaat of via mediation”, vertelt Chantal van Baalen- van IJzendoorn, advocaat en scheidingsmediator bij LINK Advocaten in Amsterdam. Daarbij noemt ze ook nog een derde optie: collaborative divorce. “Dan heb je allebei je eigen advocaat, maar probeer je er samen uit te komen, net als bij mediation.” Om uit te zoeken welke hulp bij jullie past, raadt Van Baalen- van IJzendoorn aan een gespecialiseerde advocaat van de vereniging van familierechtadvocaten en scheidingsmediators (www.verenigingfas.nl) te raadplegen.

3. Maak op tijd afspraken
Roijen adviseert alvast afspraken te maken, bijvoorbeeld over hoe de bezittingen verdeeld gaan worden. Liefst nog voordat je met je advocaat of mediator om de tafel gaat zitten. “Daar hoeven jij en je ex-partner het nog niet helemaal over eens te zijn, maar maak globaal een opzet.” Dan kun je alvast nadenken over bijvoorbeeld de omgangsregeling of de boedelverdeling. “Bespreek ook alvast wie er in het huis blijft wonen en hoe de ander aan woonruimte komt”, gaat Roijen verder.

Ga ook alvast na of je mogelijk in aanmerking komt voor een zogenaamde ‘toevoeging’. “ Hiervoor kun je in aanmerking komen als zowel je inkomen als je vermogen onder een bepaalde grens ligt. De overheid betaalt dan mee aan de kosten van de mediation en zelf betaal je een vaste eigen bijdrage. Hierdoor kun je al een inschatting maken van wat de scheidingsprocedure gaat kosten. Niet elke mediator mag met een toevoeging werken. Op de website van de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch loket vind je goed gekwalificeerde mediators en is direct duidelijk of er met een toevoeging gewerkt kan worden,” zegt Roijen.

Tijdens een eerste gesprek met de advocaat of mediator maak je een complete inventarisatie van de situatie. “Een advocaat kan je dan meteen advies geven over je rechten en plichten. Een mediator kan jullie beiden informeren over de afspraken die je samen kunt maken,” legt Van Baalen-van IJzendoorn uit.

4. Voorzichtig met de kinderen
In het geval er kinderen bij de scheiding betrokken zijn, wijst Roijen op een aantal aandachtspunten. “Het is erg prettig voor kinderen dat je het op een rustig moment vertelt, waar beide ouders bij zijn. En vertel alleen wat belangrijk is voor hen om te weten.” Daarbij attendeert ze ook op de emotionele impact die dit nieuws op het kind kan hebben. “Als je twijfelt of je kind hier wel goed mee om kan gaan, schakel dan hulp in, bijvoorbeeld van een kindercoach of een psycholoog.”

5. Het convenant
Bij een echtscheiding moet een aantal zaken verdeeld worden. De afspraken hierover worden vastgelegd in een echtscheidingsconvenant. Hierin komen de afspraken te staan over het ouderschapsplan, de partneralimentatie, de regeling omtrent de huur- of koopwoning, de verdeling van het pensioen en een verdeling van de bezittingen en schulden. Deze is pas rechtsgeldig bij tussenkomst van een advocaat of notaris.

6. Verzoek indienen bij rechtbank
Om de echtscheiding officieel te maken, dient je advocaat het echtscheidingsverzoek en het convenant in bij de rechtbank. Vervolgens buigt de rechter zich over de stukken.

Als er kinderen betrokken zijn, kan de rechter ze oproepen. “Kinderen tussen de 12 en 18 jaar krijgen een uitnodiging voor een gesprek om hun mening kenbaar te maken,” vertelt Roijen. “Het is geen verplichting. Een kind mag hiervoor in de plaats ook een brief schrijven aan de rechter.” Wanneer hieruit blijkt dat het niet goed gaat met het kind, kan de rechter het ouderschapsplan afkeuren. Als de rechter het eens is met de ontvangen stukken, geeft hij een beschikking af. “Om de echtscheiding definitief te maken, moet deze worden ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand”, vertelt Van Baalen-van IJzendoorn.

Wanneer alle documenten zijn ondertekend en de rechter een beschikking heeft afgegeven dan ontvang je via je advocaat een akte van berusting. “Dit is een document waarin je verklaart dat je niet tegen de uitspraak van de rechter in zal gaan en het dus eens bent met de uitspraak,” licht Roijen toe. Door dit document te ondertekenen, verlies je het recht op hoger beroep en kan de echtscheiding meteen ingeschreven worden. “Anders moet je drie maanden wachten voordat de echtscheidingsbeschikking kan worden ingeschreven”, meldt Van Baalen-van IJzendoorn. Dan is de termijn voor hoger beroep namelijk pas verstreken.

Roijen attendeert erop de beschikking op tijd in te laten schrijven. “De beschikking die de rechter afgeeft moet binnen zes maanden worden ingeschreven in de gemeentelijke registers nadat de deze 'in kracht van gewijsde is gegaan'. Dat betekent dat er tegen de beschikking geen hoger beroep meer mogelijk is. Anders verliest hij zijn rechtskracht en blijft het huwelijk in stand.”

Op het moment dat de gemeente de beschikking heeft ingeschreven in de gemeentelijke registers, is de echtscheiding officieel.

Heb je een vraag over echtscheiding? Stel ‘m op ons forum.