“Een rechter is over het algemeen allround”

Verslag van de chatsessie met rechter Martijn van der Veen na de zesde uitzending van De Rechtbank (2013). 

In de zesde uitzending van De Rechtbank werd een uitzonderlijk ‘gevecht’ gevoerd tussen de judobond en zijn judoka’s. Civiele rechter Martijn van der Veen moest er een oordeel over vellen. Na de aflevering gaf ze in de live chat tekst en uitleg, ook over haar werk als rechter in het algemeen.

De zaak met de judoka’s ging over het al dan niet dragen van gesponsorde pakken. De judobond wilde haar leden daartoe verplichten, maar daar waren de judoka’s zelf fel tegen. Ze zouden inkomsten verliezen, en bovendien zaten de pakken niet goed. Van der Veen stelde de judoka’s in het gelijk.

Judobond versus judoka’s 
Tijdens de uitzending somt de advocaat van de judoka’s een hele rits andere sporten op, waarbij essentiële onderdelen van de wedstrijdoutfit door de sporter zelf worden gekozen. Een kijker vraagt zich dan ook af in hoeverre dat een rol speelt in deze zaak. Rechter Van der Veen kijkt dan vooral waarom iets in andere sporten wel of niet is toegestaan. “Dus hoe belangrijk het sportattribuut voor de beoefening is. Dat belang moeten worden afgewogen tegen het belang van de sportvereniging.” 

Dat deze zaak in de meervoudige kamer werd behandeld en dus door drie rechters onder de loep is genomen, schetst in de chat de nodige verbazing. “Maar het betrof een principiële zaak”, weet de civiele rechter. Met z’n drieën kun je zulke belangen beter afwegen dan alleen.”

Stel dat de judobond na de uitspraak toch nog sporters blijft dwingen om de sponsorpakken te dragen, dan kunnen de judoka’s daar op hun beurt werk van maken. Van der Veen, al meer dan 25 jaar werkzaam in de rechterlijke macht, vertelt dat ze bijvoorbeeld een verbod met dwangsom kunnen eisen via de rechter.

Waarop let de rechter?
Af en toe heeft Van der Veen het er ondanks haar ervaring knap lastig mee om de knoop door te hakken. “Soms bedenk je niet tijdens werktijd een oplossing.” Daarmee geeft ze desgevraagd toe dat ze haar werk wel eens mee naar huis neemt, ook geestelijk. 

Toch heeft ze nog voldoende tijd over om een goede tip uit de hoge hoed te toveren voor een student aan de politieacademie. Die vraagt zich namelijk af hoe een rechter door twee verhalen, van twee partijen, met twee waarheden heen prikt. “Als het om verklaringen van getuigen gaat, is het belangrijk te kijken of wat iemand zegt consistent is”, adviseert de rechter. “Dus of diegene steeds hetzelfde verhaal blijft vertellen.”

Van der Veen als rechter 
“Om rechter te worden kun je na een rechtenstudie een speciale opleiding volgen, of eerst een ander juridisch beroep kiezen en vervolgens overstappen”, legt Van der Veen de procedure om rechter te worden in de live chat uit. 

Vanzelfsprekend hangt het van de omvang van een zaak af hoeveel zaken de rechter iedere week behandelt, maar gemiddeld zijn het er vier tot zes, in Van der Veens geval. Die zaken zijn overigens niet altijd alleen maar civiel. “Een rechter is over het algemeen allround. Nu doe ik civiele zaken, maar over een paar jaar waarschijnlijk weer strafzaken.” 

Nevenfuncties, werkzaamheden buiten de rechtbank dus, zijn trouwens niet verboden. “Daar is een speciaal register voor in het leven geroepen”, weet ze.

Wilt u de uitzending terugzien? Bekijk 'm hier! Lees hier meer over rechter Martijn van der Veen. Ook kunt u alle vragen en antwoorden uit de chat nog eens nalezen.