"Ik zag er strenger uit dan ik dacht"

Verslag van de chatsessie met rechter Gerrard Boot na de eerste uitzending van De Rechtbank (2013). 

“Ik zag er strenger uit dan ik dacht,” antwoordt rechter Gerrard Boot op de vraag wat hij ervan vond om zichzelf op televisie te zien. Na de eerste aflevering van het nieuwe seizoen van De Rechtbank kroop hij achter de chat om vragen te beantwoorden van kijkers. En die hadden nogal wat te vragen. Vooral over de zaak uit de uitzending waarin een zeilinstructeur bezwaar maakte tegen een boete die hem was opgelegd.

In de uitzending was zeilinstructeur Karel te zien, die door de Amsterdamse waterpolitie beboet werd wegens het niet recht oversteken van het IJ. Karel ontkende dit en probeerde met foto’s die door een iPhone waren gemaakt zijn gelijk te overtuigen. Rechter Boot stelde hem in zijn gelijk. 

Foto’s van iPhone als bewijsmateriaal
Opvallend in deze zaak was dat de zeilinstructeur foto’s van zijn iPhone als bewijsmateriaal aanvoerde. Rechter Boot ziet deze bewijslast als rechtsgeldig en oordeelde dat de gps-informatie van de iPhone’s meewoog. “Net als andere informatie die van gsm’s afkomstig is,” schrijft hij. “In dit geval maakte de overtuiging in de combinatie van de persoon, zijn achtergrond als zeilinstructeur, de gps-beelden en foto's, en de vaarroute die hij vertelde te hebben gevaren het geheel overtuigend.”

Op zitting probeert Boot altijd zo snel mogelijk te checken of de informatie die hem wordt voorgehouden klopt. “Dat weet je nooit helemaal zeker, maar wanneer er veel seinen op groen staan (ik krijg veel signalen dat de informatie klopt) geloof ik het eerder. Ik overweeg ook of het zinvol is om, in dit geval, de verbalisant als getuige op te roepen. Dat heb ik hier niet gedaan omdat het al twee jaar daarvoor gebeurd was.”

De rol van de camera’s
“Ik geloof dat de tv-opnames geen invloed hebben gehad op de uitkomst van de zaak,” zegt rechter Gerrard Boot nadat hem een vraag is gesteld of hij door de camera’s misschien een te snelle beslissing heeft genomen in de zaak van de zeilinstructeur. Het is niet de hete adem van de camera in zijn nek waardoor hij snel een beslissing moest nemen. “Het klopt dat er in dit soort strafzaken vaak snel wordt beslist. Maar  wanneer er echt meer tijd nodig is om iets nog uit te zoeken, wordt die zeker genomen.” 

Het lijkt de rechter bovendien een goed idee wanneer belangrijke zaken live te volgen zijn via bijvoorbeeld het internet. “Voor die zaken is zoveel belangstelling, dat live uitzenden voorziet in een informatiebehoefte. Maar alleen als de verdachte toestemming geeft”, voegt Boot nog toe.

Amerikaanse afluisterpraktijken
Op het moment van de chat is er op televisie een discussie over de afluisterpraktijken van de Amerikanen bij Pauw & Witteman te zien. Een kijker vraagt wat rechter Boot van dat afluisteren vindt. “Ik kijk op dit moment niet naar de tv, maar ik heb wel enorme bedenkingen bij het door een land afluisteren van telefoongesprekken in een ander land, wanneer daar geen goede grond (bijv. een onderling verdrag) voor is,” laat Boot weten.

De hamer en aanspreekvormen
En dan waren er ook nog vragen over tradities in de rechtszaal. Zoals de hamer, wordt daar nou nog steeds mee geslagen? “Ik heb hem nog nooit gebruikt. Ik zeg 'dag' tegen de mensen. 'Tot ziens' klinkt een beetje vreemd in de strafzaal.” 
Maar wat is nou eigenlijk de correcte manier om een rechter aan te spreken tijdens de zitting? Edelachtbare, voorzitter of meneer? Boot: “Ik vind het niet zo belangrijk. Voorzitter klinkt inderdaad vreemd wanneer je als rechter in je eentje zit. Ik ben lange tijd advocaat geweest, en sprak de rechter dan aan met meneer of mevrouw de rechter.”

Tussen de partijen in 
Gerrard Boot werkte zo’n zeven jaar in de sociale rechtshulp en was veertien jaar advocaat bij onder meer het grote bureau Kennedy van der Laan in Amsterdam. De Amsterdamse rechter koos uiteindelijk voor het rechterschap. “Ik ben heel lang advocaat geweest, en vond het interessant om tussen de partijen in te staan in plaats van voor een partij te kiezen.”

Sinds vijf jaar is hij kantonrechter, waarin hij zaken op diverse rechtsgebieden als arbeidsrecht, huurrecht, maar ook de lichtere strafzaken behandelt. Boot erkent dat hij wel eens een uitspraak heeft gedaan waarvan hij later spijt had. “Maar gelukkig was er de hoger beroepsmogelijkheid”, schrijft hij. “Ik denk dat mijn vonnis toen niet juist was: teveel door emotie ingegeven in plaats van door de feiten.”

Emotie
En dat is wat het rechterschap soms lastig maakt: emotie. Boot zegt dat ook zijn gevoel een rol speelt bij een uitspraak. “Maar tegelijkertijd ben ik mij ervan bewust dat je daar voorzichtig mee moet zijn.” Kijkers begrepen de afwegingen van Boot in deze zaak uiteindelijk goed. “U weegt zorgvuldig af, luistert goed en neemt de zaak serieus. Dat geeft vertrouwen”, geeft een kijker van De Rechtbank Boot na in de chat.

Wilt u de uitzending terugzien? Bekijk 'm hier! Lees hier meer over rechter Gerrard Boot. Ook kunt u alle vragen en antwoorden uit de chat nog eens nalezen.