Blog

Is downloaden achterhaald?

Even snel een film of een liedje downloaden, lekker snel en gemakkelijk. Maar niet meer legaal volgens het in 2014 ingestelde downloadverbod. Wat houdt dat verbod eigenlijk in? En hoe groot is de kans dat je een boete krijgt? De redactie van Eerste Hulp Bij Recht geeft uitleg.

Wat is het downloadverbod?
In Nederland was het downloaden van televisieseries, films, boeken en muziek altijd legaal. Totdat het Europese Hof van Justitie in april 2014 besloot een downloadverbod in te stellen. Dat houdt in dat je geen materiaal meer van een illegale bron mag downloaden. Een illegale bron verspreidt materiaal waarover geen auteursrechten zijn betaald. Een voorbeeld van zo’n bron is de torrentsite The Pirate Bay, die op 10 mei 2016 door verschillende internetbrowsers als 'phising site' is gekwalificeerd en geblokkeerd. Het uploaden van auteursrechtenvrij materiaal was al verboden.

Wat is het verschil tussen downloaden en streamen?
Bij streamen download je een film niet in zijn geheel op je computer, maar via het torrent-protocol in verschillende kleine delen, waarbij je ongemerkt zelf ook weer delen uploadt. Ook streamen is dus verboden. Een dienst als Popcorn Time is daarmee een illegale bron.

Stichting BREIN eist schadeclaims
In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is downloaden niet strafbaar. Wel kunnen eigenaars van het auteursrecht, zoals filmproducenten en uitgeverijen, een schadeclaim eisen. Dit doen zij vaak via Stichting BREIN, een stichting die intellectuele eigendomsfraude bestrijdt. Volgens het civiel recht mag downloaden namelijk niet onrechtmatig zijn ten opzichte van rechthebbenden. 

Arnoud Engelfriet, internetjurist, blogger en spreker, legt uit wat die schadeclaim precies inhoudt: ‘Schadevergoeding is het bedrag dat je eigenlijk had moeten betalen. De schade bij het illegaal downloaden van een film of muziekalbum, is een kwestie van een paar tientjes. Kijk maar naar de kosten voor een abonnement op Netflix of Videoland. Het zijn vooral de kosten van een advocaat die hoog zijn.’

Boete voor de ‘huis-tuin-en-keuken-downloader’?
‘In Nederland is het nog niet voorgekomen dat een normale ‘huis-tuin-en-keuken-downloader’ een schadevergoeding moest betalen’, vertelt Engelfriet. ‘Dat komt voornamelijk doordat Stichting BREIN eerst de grote illegale uploaders - vaak zijn dat groepen – aanpakt. Eén downloader aanpakken heeft gewoon geen zin, want dan blijven er nog zes miljoen downloaders over.’

In Duitsland worden particuliere illegale downloaders wel aangepakt. Advocatenkantoren speuren het internet af op zoek naar illegale file-sharing. Met de gegevens die ze verzamelen, stappen ze naar de rechter om de rest van de persoonsgegevens te krijgen. Dat kunnen heel veel particulieren tegelijk zijn. In 2015 hebben 4,3 miljoen Duitsers een boete ontvangen. Een boete voor het illegaal downloaden van een film is daar gemiddeld 815 euro. 

‘Knap lastig proces’
‘In Nederland hoef je niet direct bang te zijn voor een boete. Ook als ze op een gegeven moment wel de ‘normale’ downloader aanpakken, moet Stichting BREIN nog een hoop stappen ondernemen’, vertelt Engelfriet. ‘Zo moeten ze je IP-adres en je persoonsgegevens achterhalen met behulp van internetproviders en banken. Maar die willen vaak niet meewerken, in het belang van de privacy van hun klanten.’

‘Daarnaast is het nog maar de vraag of jij daadwerkelijk de downloader was, of dat het misschien een collega, een buurman of een huisgenoot was die op dezelfde internetverbinding zat. En dan moeten ze ook nog eens per individueel geval een rechtszaak aanspannen, wat vaak lang duurt. Al met al is het dus nog een knap lastig proces.’

Downloaden is achterhaald
Ondanks dat je niet direct een boete kunt verwachten voor het downloaden en streamen van illegaal materiaal, raadt Arnoud Engelfriet het af om te doen. ‘Anno 2016 is het gewoon achterhaald om nog te downloaden. Ten eerste omdat het niet mag en tweede omdat er tegenwoordig zoveel legaal materiaal beschikbaar is. Kijk eens om je heen: voor een gering bedrag kun je prima kwaliteit krijgen. En je haalt ook nog eens geen virussen binnen.’

Tips voor het vinden van legale bronnen

  • Stichting BREIN raadt de website thecontentmap.nl aan om te ontdekken welke legale platforms er bestaan.
  • Volgens de consumentenbond kun je checken of een bron illegaal is, door te kijken of er op een site gratis de nieuwste films en muziek worden aangeboden. Als dat zo is, is het in de meeste gevallen een illegale bron.