‘Scheiding mag kinderen niet teveel raken’

Verslag van de chatsessie met rechter Jetty Gerritse na de eerste uitzending van De Rechtbank (2013).

“Als rechter wil je ervoor zorgen dat het dagelijks leven van kinderen, ondanks de scheiding van hun ouders, zoveel mogelijk verder gaat zoals zij het gewend waren.” Dat vertelt familierechter Jetty Gerritse, zelf moeder van twee kinderen. Na de eerste aflevering van een nieuwe reeks De Rechtbank hadden kijkers de gelegenheid om haar in een chatsessie het hemd, of in dit geval de toga, van het lijf te vragen. 

In de eerste uitzending boog rechter Jetty Gerritse zich over een heuse vechtscheiding. Vader wil geen kinderalimentatie meer betalen omdat hij tijdelijk arbeidsongeschikt is geraakt. Bovendien verwijt hij zijn ex-vrouw niet goed met het geld om te gaan. Maar ook moeder kent financiële problemen. Onder leiding van Gerritse lukt het beide partijen uiteindelijk zelf om het eens te worden.    

Wijzigingen in alimentatie
“Als iemand tijdelijk minder alimentatie kan betalen, kan de rechter daar rekening mee houden door verschillende perioden vast te stellen met verschillende bedragen”, verklaart  Gerritse naar aanleiding van de zaak uit te uitzending. 

Of het echt zo is dat de moeder het geld verkeerd besteedt, zoals vader beweert, is voor de rechter moeilijk na te gaan. “Of de alimentatie daadwerkelijk volledig aan de kinderen wordt besteed, kan helaas niet gecontroleerd worden”, baalt Gerritse. “Het wordt vaak wel door de rechter besproken tijdens de zitting. Bij de bepaling van de hoogte van de alimentatie wordt vooral gekeken naar de tabellen van kosten van kinderen”, weet ze. Daarmee bedoelt ze de verschillende bedragen die bij wet zijn vastgelegd.

Een emotioneel rechtsgebied
Volgens rechter Gerritse is het familierecht een emotioneel rechtsgebied. Daarom wil ze graag zo goed mogelijk geïnformeerd blijven over haar vakgebied. “We hebben jaarlijks cursussen, congressen en worden door de bibliotheek geattendeerd op nieuwe artikelen in tijdschriften en jurisprudentie (uitspraken van andere rechters in vergelijkbare zaken). Ook hebben we wekelijks overleg over actuele ontwikkelingen.”

Terugkomend op het emotionele gedeelte, beseft Gerritse dat ze als rechter geen beslissing neemt over zaken, maar over dingen die heel belangrijk zijn in de levens van mensen. “Het klopt dat sommige verhalen je persoonlijk meer bijblijven dan andere.”

Geloofwaardigheid inschatten
Of een verhaal dat iemand in de rechtszaal ophangt ook daadwerkelijk waar is, vindt de Utrechtse rechter moeilijk in te schatten. “Je baseert je op de stukken, feiten, gesprekken op zitting, ervaring en soms is er dan nog extra informatie nodig.  Dat kan door nader feiten- of deskundigenonderzoek . Er kunnen situaties zijn waarin beide partijen misschien niet de waarheid spreken. Dan kijken we vooral naar het belang van het kind of de kinderen. Omdat het om grote belangen gaat in het familierecht moet er zoveel mogelijk duidelijkheid zijn.”

Een schikking treffen
De zaak in de uitzending wordt uiteindelijk met een schikking afgedaan. Dat heeft Jetty Gerritse in haar loopbaan als rechter, die sinds 2000 loopt, vaker zien gebeuren. ”Bij handels- of familiezaken (civiel, red.) probeert een rechter in veel gevallen tot een oplossing te komen door een schikking (akkoord) tussen de partijen. Dat lukt vrij vaak. Het is goed om dan weer samen verder te kunnen, zeker als er kinderen in het geding zijn. Met een oplossing waar partijen samen achter staan is de kans dat het ook werkt veel groter.” 

Bovendien, aldus Gerritse, wordt in een eerder stadium al aangedrongen om een beroep te doen op een mediator. “Voordat een zaak naar de zitting gaat stuurt de rechtbank de partijen een folder met informatie over bemiddelingsmogelijkheden. Ook tijdens de zitting wordt vaak geprobeerd om alsnog te verwijzen naar mediation.  Als een partij ècht niet mee wil werken kan een patstelling ontstaan. Pas dan moet de rechtbank beslissen over de verzoeken die er zijn.” 

Moeder de meeste rechten?
Toch lijkt het een kijker alsof de moeder in zo’n schikking, of uiteindelijk van de rechtbank, de meeste rechten krijgt. Daarbij wordt volgens Gerritse wel vergeten dat de vader vaak het meeste werkt en daardoor minder tijd heeft om dag in dag uit voor de kinderen te zorgen. “Een moeder heeft dus niet de meeste rechten, in de praktijk komt het wel vaker voor dat zij meer tijd voor de kinderen zorgt dan de vader, omdat dat ook zo ging tijdens het huwelijk.” 

Weigeren te betalen
Het kan voorkomen dat een partij wel alimentatie moet betalen, maar dat toch niet doet. “Bij niet betalen kan er vervangende hechtenis worden opgelegd. Maar dat betekent niet dat je van de verplichting tot betalen af bent”, weet Gerritse. Daar gaat echter nog wel een langdurig traject aan vooraf, waarin op allerlei manieren tot betaling gedwongen wordt.

Wilt u de uitzending terugzien? Bekijk ‘m hier! Lees hier meer over rechter Jetty Gerritse. Ook kunt u alle vragen en antwoorden uit de chat nog eens nalezen.